ព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២នេះ ឯកឧត្ដម ជា សុផារ៉ា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដីនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ និងជាប្រធានក្រុមការងារតម្រង់ទិស ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសំណង់ និងដីធ្លីក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ និងតំបន់មួយចំនួនទៀត បានបញ្ជាក់ដោយជំហរយ៉ាងតឹងរ៉ឹងថា ចាប់ពីថ្ងៃនេះទៅសូមប្រជាពលរដ្ឋឈប់យល់ច្រឡំ ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ នឹងមិនពិនិត្យ ឬក៏ធ្វើការឆ្វៀលដី ដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ការពារបេតិកភណ្ឌអង្គរទំហំ ៤០១គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ជូនប្រជាពលរដ្ឋធ្វើជាកម្មសិទ្ធឡើយ។
ថ្លែងនៅក្នុងសាលសន្និសីទអង្គរ ស្ថិតនៅអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ខេត្តសៀមរាប ក្នុងពិធីប្រកាសបើកយុទ្ធនាការចុះវាស់វែង កំណត់និយាមក្បាលដី និងអត្តសញ្ញាណអ្នកកាន់កាប់ក្បាលដី និងសំណង់ខុសច្បាប់ទាំងឡាយ នៅក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ និងតំបន់ដទៃទៀតនោះ ឯកឧត្ដម ជា សុផារ៉ា បញ្ជាក់បន្ថែមថា យោងតាមព្រះរាជក្រិត្យលេខ០០១ន.ស. ចុះថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៤ បានចាត់ទុករមណីយដ្ឋានអង្គរជាទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ។ ចាប់ពីពេលនេះតទៅ អាជ្ញាធរទាំងអស់ត្រូវបញ្ចប់ការទទួលស្គាល់ ការធ្វើជាសាក្សីក្នុងសកម្មភាពលក់ដូរដី នៅក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ ដែលគ្រប់គ្រងដោយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា។ ដោយឡែក ប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងតែរស់នៅក្នុងតំបន់១ និងតំបន់២ នៃរមណីយដ្ឋានអង្គរ ក៏នឹងពុំទទួលបានសិទ្ធកាន់កាប់ដីចាប់ពីពេលនេះ និងទៅពេលអនាគតផងដែរ។ តែទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់១និងតំបន់២នៃរមណីយដ្ឋានអង្គរយូរឆ្នាំមកហើយ ពួកគាត់មានសិទ្ធិរស់នៅបន្តដោយគ្មានការបណ្ដេញចេញឡើយ ប៉ុន្តែការសាងសង់ផ្ទះថ្មីជំនួសផ្ទះចាស់ ឬក៏ការជួសជុលផ្ទះនៅតែត្រូវបន្តសុំការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាដដែល។
គួររលឹកថា តំបន់រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ត បុរាណវត្ថុវិទ្យា និងវប្បធម៌អង្គរ ត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅទីក្រុងសាន់តាហ្វេសហរដ្ឋអាមេរិកនាថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩២ ដោយកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏ខ្លាំងក្លារបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងសេចក្តីអំពាវនាវរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ ក្នុងឆ្នាំ១៩៨៩។ ក្រោយពីព្រះបរមរតនកោដ្ឋ បានផ្ញើព្រះរាជសារផ្លូវការចុះថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩១ ស្នើសុំអង្គការយូណេស្កូឱ្យខិតខំជួយសម្របសម្រួលជាអន្តរជាតិ ដើម្បីសង្គ្រោះ និងបញ្ចូលរមណីយដ្ឋានអង្គរចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។ ដើម្បីសម្រេចកិច្ចការនេះ ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់ ឱ្យប្រទេសកម្ពុជាចូលជាសមាជិកនៃអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩៧២ ស្តីពីកិច្ចការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងធម្មជាតិ និងចាប់ផ្តើមរៀបចំឯកសារស្នើសុំចុះបញ្ជី។ នៅអំឡុងពេលនោះ អង្គការយូណេស្កូ បានចុះរមណីយដ្ឋានអង្គរ ទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកដោយប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ ដែលតម្រូវឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាល បំពេញលក្ខខណ្ឌចាំបាច់មួយចំនួន។ នៅក្នុងស្មារតីដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ទាំងអស់នេះ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព រាជរដ្ឋាភិបាលបានព្យាយាមបំពេញលក្ខខណ្ឌទាមទារទាំងអស់នោះ តាមរយៈការបង្កើតលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធ បង្កើតយន្តការអន្តរជាតិ ដើម្បីសម្របសម្រួលកិច្ចគាំពារការអភិរក្សនិងអភិវឌ្ឍន៍រមណីយដ្ឋានអង្គរដោយចីរភាពហៅកាត់ថាអាយស៊ីស៊ី អង្គរ(ICC Angkor) នៅឆ្នាំ១៩៩៣ ដើម្បីកំណត់តំបន់ការពារ និងតំបន់ទ្រនាប់ទាំង៥ នៅឆ្នាំ១៩៩៤ ព្រមទាំងបង្កើតស្ថាប័នជាតិគ្រប់គ្រង ហៅថាអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥៕
អត្ថបទ និង រូបភាព៖ លោក បូ សាវី និង លោក យូ វង្ស
កែសម្រួល៖ លោក សេង ផល្លី
