នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២នេះ មន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តសៀមរាប បានប្រារព្ភទិវាជំងឺទឹកនោមផ្អែមពិភពលោក ១៤វិច្ឆិកា ជាលើកដំបូង ក្រោមប្រធាន“ការអប់រំដើម្បីការពារថ្ងៃស្អែក” ក្រោមអធិបតីភាព លោកស្រី ម៉ននី រង្សី អភិបាលរងខេត្ត លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ក្រុស សារ៉ាត ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្ត រួមនឹងវត្តមានលោកអនុប្រធានមន្ទីរ តំណាងមន្ទីរអង្គភាពក្នុងខេត្ត ប្រធានមន្ទីរពេទ្យ មណ្ឌលសុខភាព ក្រុមគ្រូពេទ្យ អ្នកស្មាក់ចិត្តភូមិ និងសិស្សានុសិស្សជាច្រើនរូបទៀត។
បើតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ក្រុស សារ៉ាត បានឲ្យដឹងថា ទិវាជំងឺទឹកនោមផ្អែមពិភពលោក ១៤វិច្ឆិកា ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ដោយសហព័ន្ធជំងឺទឹកនោមផ្អែមអន្តរជាតិ ដោយមានការគាំទ្រពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើងពីសុខភាព និងការគំរាមកំហែងសេដ្ឋកិច្ចដែលបង្ករឡើងដោយជំងឺទឹកនោមផ្អែម ហើយទិវានេះបានក្លាយជាថ្ងៃផ្លូវការរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងឆ្នាំ២០០៦។ ដោយឡែកខេត្តសៀមរាប សម្រាប់ឆ្នាំ២០២២នេះ គឺជាលើកទី១ នៃការរៀបចំទិវានេះឡើងដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់ដែលបង្កដោយជំងឺទឹកនោមផ្អែមមកលើក្រុមគ្រួសារ លើកកម្ពស់ ការអប់រំ ការការពារនិង ការគ្រប់គ្រងជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងជំរុញពិភពលោករួមគ្នា ដើម្បីប្រយុទ្ឋប្រឆាំងនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមដែលជាបញ្ហាសុខភាពសកលដ៏សំខាន់មួយ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត បានបញ្ជាក់ថា ជំងឺទឹកនោមផ្អែម គឺជាជំងឺរ៉ាំរ៉ៃមួយដែលមានអត្រាមរណភាព ២ភាគរយ ខណៈពិភពលោកបច្ចុប្បន្នមានអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម៤២៥លាននាក់ និងឆ្នាំ២០៤០ អាចកើនឡើងដល់ ៦៤២លាននាក់ ហើយជំងឺទឹកនោមផ្អែមច្រើនកើតលើមនុស្សអាយុចាប់ពី២៥ឆ្នាំ ដល់ ៦៩ឆ្នាំ ហើយកើតលើស្រ្តី ប្រហែល ៣,៣ភាគរយ និងលើបុរសប្រហែល ២,៥ភាគរយ។ ផលវិបាកនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម គឺធ្វើអោយខូចសរសែឈាមបេះដូង ភ្នែក តំរង់នោម ដំបៅជើង និងអាចកាត់ជើង។ ការព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែមគឺ ត្រូវព្យាបាលអស់មួយជីវិត តែជំងឺទឹកនោមផ្អែមអាចការពារបានតាមរយៈការបរិភោគអាហារប្រកបដោយសុខភាពនិង ហាត់ប្រាណអោយបានត្រឹមត្រូវ និងទៀងទាត់។ ដោយឡែកបើតាមការប៉ាន់ស្មានខេត្តសៀមរាប នៅឆ្នាំ២០២២នេះ អាចមានអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រមាណ ៧ទៅ៨ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះអ្នកជំងឺប្រហែល ២ម៉ឺននាក់បានមកទទួលសេវាព្យាបាលនៅបណ្ដាមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ និងប្រហែល ៥ម៉ឹនអ្នកទៀតបានទៅរកការព្យាបាលនៅតាមមន្ទីរពេទ្យឯកជនផ្សេងៗ។
លោកស្រី ម៉ននី រង្សី អភិបាលរងខេត្ត បានលើកទឹកចិត្តដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ សូមយកចិត្តទុកដាក់លើសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងចូលរួមកាត់បន្ថយហានិភ័យដែលបង្ករឲ្យមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬលើសសម្ពាធឈាម និងជំងឺមិនឆ្លងផ្សេងទៀត ដោយត្រូវប្រកាន់ភ្ជាប់នៅគោលការណ៍មួយចំនួនរួមមនា៖ កុំពិសារប្រៃពេកកុំពិសារផ្អែមពេក កុំពិសារខ្លាញ់ពេក និងត្រូវធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំ គឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អសម្រាប់ការចូលរួមការពារជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺលើសសម្ពាធឈាម និងជំងឺមិនឆ្លងផ្សេងៗទៀតជាដើម។ ជាពិសេសសូមចូលរួមផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានទូលំទូលាយនូវការយល់ដឹង និងចូលរួមអនុវត្តបានខ្ជាប់ខ្ជួន តាមការណែនាំរបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យព្យាបាល ដោយសូមចងចាំថាជំងឺទឹកនោមផ្អែមជាជំងឺ ដែលអាចការពារជាមុនបាន ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់ៗ អាចត្រួតពិនិត្យសុខភាពបានដោយខ្លួនឯង យើងនាំគ្នាចូលរួមសកម្មភាពក្រោមប្រធានបទ “ការអប់រំដើម្បីការពារថ្ងៃស្អែក” ។
លោកស្រី អភិបាលរងខេត្ត ក៏បានគូសបញ្ជាក់ថា សម្រាប់ប្រធានបទ “ការអប់រំដើម្បីការពារថ្ងៃស្អែក” នៅឆ្នាំនេះដែរ គឺបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអប់រំខ្លាំងលើអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដោយជុំរុញឲ្យមានការកែប្រែឥរិយាបទ និងទម្លាប់ការរស់នៅ ជាពិសេសការបរិភោគអាហារប្រកបដោយផាសុខភាពព្រមទាំងបង្កើនការការយកចិត្តទុកដាក់លើការថែទាំសុខភាព ការការពារបានពីជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ទន្ទឹមនេះការត្រួតពិនិត្យជាតិស្ករក្នុងឈាម ជាជំនួយក្នុងការរុករកបានទាន់ពេល នូវហានិភ័យនៃការកើតឡើងជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដែលអាចឈានទៅរកការព្យាបាលបានទាន់ពេលផងដែរ៕
អត្ថបទ៖ លោក អ៊ុន ណារាជ្យ និងរូបភាព៖ លោក ហ៊ុន ឆៃលាង
