នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២នេះ ឯកឧត្តម ទៀ សីហា អភិបាលខេត្តសៀមរាប និងលោកជំទាវ ព្រមទាំងព្រះសង្ឃ មន្ត្រីរាជការ និងប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ បានប្រារព្ធពិធីបុណ្យរំឭកព្រះឧបការគុណសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជោតញ្ញាណោ ជួន ណាត សម្តេចព្រះសង្ឃរាជថ្នាក់ទី១ និងក្រុមជំនុំព្រះត្រៃបិដកខ្មែរ លើកទី១២ ដែលមានរយៈពេល០២ថ្ងៃ ស្ថិតនៅវត្តរាជបូព៌ នៃសង្កាត់សាលាកំរើក ក្រុងសៀមរាប។
ថ្លែងក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តម ទៀ សីហា មានប្រសាសន៍ថា ការផ្តួចផ្តើមរៀបចំពិធីបុណ្យ ដែលប្រកបដោយភាពផុលផុស សេចក្តីជ្រះថ្លា និង ជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅក្នុងខេត្តសៀមរាបនេះ ជាសកម្មភាពទបង្ហាញពីព្រះទ័យ និងទឹកចិត្តដ៏ល្អ និងពិតជាគំរូរបស់ព្រះតេជគុណ ព្រះថេរានុត្ថេរៈ ពុទ្ធបរិស័ទទាំងអស់ ដែលជាអ្នកគោរពព្រះពុទ្ធសាសនា ក្នុងការលើកតម្លៃលើគុណធម៌ និងជនជាទីសក្ការៈធំធេងចំពោះជាតិ និងសាសនា ក្នុងបំណងពង្រឹង និងលើកកម្ពស់ព្រះពុទ្ធសាសនា ឱ្យបានរីកចម្រើនខ្លាំងក្លា តាមពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ និងព្រះពុទ្ធោវាទសំដៅធ្វើការអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នូវសាសនា ជារបស់រដ្ឋ។
ឯកឧត្តមអភិបាលខេត្ត រំលឹកថា នៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩ ទីវត្តអារាមត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញអស់គ្មានសល់ ដោយសាររបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត ហើយពួកវាបានប្រែក្លាយទីវត្តអារាម ដែលជាកន្លែងគោរពបូជារបស់ប្រជាពលរដ្ឋយកទៅធ្វើជាមន្ទីរឃុំឃាំងសួរចម្លើយ កន្លែងកាប់សម្លាប់ប្រជាពលរដ្ឋស្លូតត្រង់កន្លែងចិញ្ចឹមសត្វជាដើម។ល។ ក្រោយថ្ងៃរំដោះ ៧ មករា ១៩៧៩ ប្រជាជនកម្ពុជាយើង បានវិលត្រឡប់មករស់នៅជួបជុំក្រុមគ្រួសារឡើងវិញ ប្រកបដោយសេចក្តីសោមនស្សរីករាយគ្រប់គ្នា។ នៅពេលនោះ ពិតមែនតែយើងនៅមានសុខភាពទ្រុឌទ្រោមស្គមស្គាំ និងមានជំងឺដង្កាត់គ្រប់ប្រភេទក៏ដោយ ក៏យើងទាំងអស់គ្នាខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងអស់ពីកម្លាំងកាយចិត្ត ធ្វើការប្រមែលប្រមូលធនធាននៅសេសសល់ ដើម្បីរួមគ្នាកសាងឡើងវិញនូវខឿនសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ និងសាសនា ដែលត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញស្ទើរដល់កម្រិតសូន្យ។
ឯកឧត្តមបន្តថា យើងពិតជាចងចាំមិនភ្លេចទេថា ពេលនោះ ព្រះពុទ្ធសាសនាបានចាប់កំណើតឡើងវិញជាបណ្តើរៗ និងជួបការលំបាកនៅឡើយ ដោយព្រះសង្ឃ លោកយាយ លោកតា និងបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវធ្វើបុណ្យក្នុងវត្ត ព្រះវិហារ និងឧបដ្ឋានសាលា ដែលមានភាពទ្រុឌទ្រោម និងខ្វះខាត។ ប៉ុន្តែក្រោមកិច្ចដឹកនាំប្រកបដោយគតិបណ្ឌិត របស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវ័ន្តទាំងផ្នែកអាណាចក្រ និងពុទ្ធចក្រ។ លើសពីនេះ វិស័យពុទ្ធិកសិក្សាក៏មានការរីកចម្រើនជាលំដាប់ ដោយសព្វថ្ងៃយើងមានសាលាធម្មវិន័យចាប់តាំងពីថ្នាក់ត្រីទោ និងឯក និងសាលាពុទ្ធិកសិក្សាបឋមសិក្សាជាក់ស្តែងរហូតដល់ពុទ្ធិកវិទ្យាល័យ និង មានពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យថែមទៀតផង ដែលប្រការនេះ បញ្ជាក់ច្បាស់អំពីការយកចិត្តទុកដាក់ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់បងប្អូនពុទ្ធសាសនិកជន និងព្រះថេរានុថេរៈគ្រប់ព្រះអង្គ។
មានសង្ឃដីកា ក្នុងឱកាសនោះ ព្រះមហាវិមលធម្ម ពិន សែម ព្រះរាជាគណៈថ្នាក់ទោ គណៈមហានិកាយ ឧត្តមទីប្រឹក្សាគណៈសង្ឃនាយក សមាជិកថេរសភាក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រំឭកថា សម្តេចព្រះសង្ឃជួន ណាត មានស្នាមព្រះហស្ថធំ និងទទួលបាននូវគោរម្យងារដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ប៉ុន្តែព្រះអង្គ នៅតែមានសកម្មភាពសមញ្ញបំផុត ហើយគ្រប់បន្ទូលរបស់ព្រះអង្គគ្រប់ម៉ាត់សុទ្ធតែមានន័យខ្លឹមសារទាំងអស់ ដែលហេតុផលទាំងអស់នេះហើយ ដែលញ៉ាំងឲ្យមានពិធីរំឭកគុណកើតឡើងនៅថ្ងៃនេះ។
គួរជម្រាបថា សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណា ត្រូវបានចាត់ទុកជាអ្នកប្រាជ្ញរបស់ខ្មែរមួយ ដែលមួយព្រះជន្មរបស់ព្រះអង្គបានបំពេញព្រះរាជបេសកកម្មយ៉ាងធំធេងក្រៃលែង ក្នុងវិស័យសាធារណការ សង្គមកិច្ច និងវិស័យសិក្សាធិការដូចជា ព្រះអង្គបានកសាងគម្ពីរដីកាជាច្រើន ទាំងស្លឹករឹត ទាំងសៀវភៅ ដែលព្រះអង្គបានប្រែពីបាលី មកជាភាសាខ្មែរសំរាយសម្រាប់ជាឧត្តមប្រយោជន៍ដល់ប្រជាបរិស័ទ រៀនសូត្រ និងបានរៀបរៀងវចនានុក្រមភាសាខ្មែរសម្រាប់កុលបុត្រកុលធីតាខ្មែរជំនាន់ក្រោយ បានសិក្សារៀនសូត្រដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ដោយស្នាព្រះហត្ថដ៏ធំធេងរបស់ព្រះអង្គ ទើបរាជរដ្ឋាភិបាល សម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម និងប្រជារាស្ត្រខ្មែរបានព្រះរាជទាន និងផ្តល់ឋានៈព្រះអង្គជាព្រះរាជអគ្គនិពន្ធអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ និងជាសមាជិកិត្តិយស នៃសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរ ហើយបានបន្សល់ទុកនូវស្នាព្រះហស្ថជាច្រើន ជាអាទិ៍ ១/-វចនានុក្រមខ្មែរ ២/-ព្រះរាជនិពន្ធទំនុកច្រៀងបទនគររាជសម្រាប់ការគោរពទង់ជាតិ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ៣/-បទគោរពទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា ៤/-បទសារភញ្ញ ជាដើម។ល។ ដែលជាកេរ្តិ៍មរតកដ៏ថ្លៃថ្លាបំផុត សម្រាប់ឱ្យយើងស្តាប់ និងស្វែងយល់ជារៀងរាល់ថ្ងៃរហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣ ទ្រង់បានទទួលព្រះឋានៈជាសម្តេចព្រះសង្ឃរាជថ្នាក់ទី១ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងនោះសម្តេចទ្រង់បានរដ្ឋាភិបាលភូមាថ្វាយព្រះឋានៈជាព្រះអគ្គបណ្ឌិតសហភាពភូមា និងក្រោយមកទៀតថ្វាយជា ព្រះអភិធៈជៈមហារដ្ឋគរុ នៃសហភាពភូមា៕
អត្ថបទ និងរូបភាព៖ លោក ជា ស្រស់
កែសម្រួល៖ លោក សេង ផល្លី
