អ្នកបុរាណវិទូ នៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានអះអាងថា ប្រាសាទសួរព្រ័ត្រ ឬអ្នកខ្លះហៅថា ប្រាសាទនាង១២នោះ មិនមានការពាក់ព័ន្ធនឹងកំណត់ហេតុការទូតចិន កាលពីឆ្នាំ១២៩៦ ឬទាក់ទងរឿងនាង១២នោះទេ ។
លោក អ៊ឹម សុខរិទ្ធី បុរាណវិទូ និងជាប្រធាននាយកដ្ឋានស្រាវជ្រាវ បណ្ដុះបណ្ដាល ផ្សព្វផ្សាយនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានឱ្យដឹងថា ដំបូងឡើយគេបានដឹងថា តាមកំណត់ហេតុអ្នកការទូតចិនដែលបានមកនគរខ្មែរនៅឆ្នាំ១២៩៦ បានសរសេរថាមានការរៀបចំល្បែងសៀកម៉្យាង ដោយមានមនុស្សដើរសួលើព្រ័ត្រ ដែលខ្សែព្រ័ត្រនោះ បានចងពីប្រាសាទមួយទៅប្រាសាទមួយ ដើម្បីឱ្យអ្នកសម្តែងដើរសួរពីលើ។ លោកថា ប្រហែលតាមសចក្តីនេះ ហើយទើបគេហៅថា ប្រាសាទសួរព្រ័ត្រ។
លោក អ៊ឹម សុខរិទ្ធី បន្តថា ចំណែកការហៅប្រាសាទនេះថា ប្រាសាទនាង១២ ក៏ដោយសារតែប្រាសាទនេះ តម្រៀបជាជួរមានចំនួន១២ ដូចគ្នាទៅនឹងរឿងព្រេងនាងកង្រីដែរ ដែលនាំឲ្យអ្នកស្រុកហៅថាតគ្នាមកថា ប្រាសាទនាង១២។ ប៉ុន្តែតាមការស្រាវជ្រាវជាច្រើនបង្ហាញថា ប្រាសាទនេះ មិនមានទាក់ទងនិងសួរព្រ័ត្រ ឬនាង១២នោះទេ ប៉ុន្តែប្រាសាទនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើង សម្រាប់តំណាងឱ្យអំណាចទេព ឬអ្នកតាតំបន់ទាំង១២ នៃចក្រភពខ្មែរនាសម័យនោះ។ ហើយនៅពេលស្តេចក្រាញ់ ឬអ្នកដឹកនាំរាជការតាមតំបន់ទាំង១២ នៃចក្រភពខ្មែរទាំងមូលនាសម័យអង្គរ មកកាន់ក្រុងអង្គរចូលជំនុះប្រចាំឆ្នាំជាមួយស្តេច រៀងរាល់ឆ្នាំពួកគេតែងតែមកគោរពនៅទីនេះ។
ព័ត៌មានជាតិ ថ្មីៗ
លើសពីនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវបានយោងលើកំណត់ត្រាអ្នកការទូតចិនបង្ហាញថា នៅប្រាសាទសួរព្រ័ត្រ ឬអ្នកខ្លះហៅប្រាសាទនាង១២នេះ មានរៀបចំកិច្ចពិធីមួយពាក់ព័ន្ធយុត្តិធម៌ គឺនៅពេលមានរឿងក្តីក្តាំគ្នា គឺគេយកមនុស្សដែលមានក្តីក្តាំនឹងគ្នា មកពិសោធន៍នៅក្នុងប្រាសាទនេះ។ គេឱ្យអ្នកមានក្តីក្តាំទាំងនោះស្នាក់នៅក្នុងប្រាសាទរៀងខ្លួនរយៈពេល៣ទៅ៤ថ្ងៃ។ ប្រសិនបើនរណាម្នាក់កើតជំងឺដូចជាក្តៅខ្លួនជាដើម នោះគេវិនិច្ឆ័យថា អ្នកឈឺនោះបានប្រព្រឹត្តិខុស គេនឹងដាក់ទោសទណ្ឌតាមកំហុស ដែលប្រពៃណី ឬជំនឿបែបនេះ មានរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្ននេះ មានកន្លែងមួយដែលអ្នកក្តីក្កាំគ្នា តែងតែនាំគ្នាទៅធ្វើពិធីនេះ គឺនៅវត្តតាកាំ ស្ថិតនៅស្រុកពួកខេត្តសៀមរាប។
លោក អ៊ឹម សុខរិទ្ធី បានបញ្ជាក់ថា ទាំងនេះគឺជាទិន្នន័យនៃការស្រាវជ្រាវកន្លងមកដែលមានទិន្នន័យសមរម្យមួយ គួរពិចារណា ប៉ុន្តែនៅពេលអ្នកស្រាវជ្រាវបន្តរកឃើញអ្វីថ្មីថា យ៉ាងណាទៀតនោះ នឹងមានការជូនពត៌មានបន្តទៀត។
ប្រាសាទសួរព្រ័ត ឬអ្នកខ្លះហៅប្រាសាទនាង១២ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណក្រុងអង្គរធំ ខាងមុខលានដំរី ឬខាងលិចប្រាសាទឃ្លាំងខាងជើង និងឃ្លាំងខាងត្បូង។ ប្រាសាទសួរព្រ័ត្រជាក្រុមប្រាសាទ តូចៗមានចំនួន១២ ដែលមានលក្ខណ:ប្លែកពីប្រាសាទដទៃបន្តិច ត្រង់ថាប្រាសាទជាក្រុមនេះមានរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាបត្យកម្មដូចគ្នា សាងដាច់ពីគ្នា ហើយរត់ត្រង់ជួរគ្នាពីជើងមកត្បូង នៅសងខាងអ័ក្សផ្លូវកើតលិចពីក្លោងទ្វារជ័យមកជណ្តើរឡើងទៅរករាជវាំង ដែលម្ខាងៗមានចំនួន៦៕
អត្ថបទ និងរូបភាព៖ លោក ជា ស្រស់
