អនុប្រធានទី១ អាជ្ញាធរមីន ឯកឧត្តម លី ធុជ បានបង្ហាញថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់គណៈប្រតិភូជាសមាជិកអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា នៅសារមន្ទីរតេជោសន្តិភាព សម្រាប់សកម្មភាពមីន នឹងអាចជំរុញរដ្ឋភាគី រដ្ឋមិនមែនភាគី ដៃគូ និងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ បន្តធ្វើការរួមគ្នាឆ្ពោះទៅរកគោលដៅចុងក្រោយនៃពិភពលោកមួយដែលគ្មានមីន ជាពិសេសរួមគ្នាកសាងនូវអនាគតមួយប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងកាន់តែមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។
ក្នុងឱកាសដឹកនាំគណៈប្រតិភូចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលសៀមរាប-អង្គរនៃអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ចូលទស្សនាឈ្វេងយល់សារមន្ទីរតេជោសន្តិភាពសម្រាប់សកម្មភាពមីននារសៀលថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ឯកឧត្តម លី ធុជ បានឱ្យដឹងថា សារមន្ទីរតេជោសន្តិភាពសម្រាប់សកម្មភាពមីន មិនត្រឹមតែឆ្លុះបញ្ចាំងពីដំណើររបស់ប្រទេសកម្ពុជា ពីប្រទេសដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារមីនទៅជាប្រទេសនាំមុខគេលើពិភពលោកក្នុងសកម្មភាពមីនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងបង្ហាញពីការដោះស្រាយរួមគ្នាក្នុងបុព្វហេតុសកម្មភាពមីនមនុស្សធម៌ និងការអនុវត្តគោលការណ៍នៃអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា។ ក្នុងនាមកម្ពុជាជាប្រធានកិច្ចប្រជុំកំពូលសៀមរាប-អង្គរ ឯកឧត្តមបានថ្លែងស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅចំពោះគណៈប្រតិភូទាំងអស់ក្នុងដំណើរឈ្វេងយល់អំពីផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដែលកើតចេញពីសង្រ្គាមរ៉ាំរ៉ៃនៅកម្ពុជា និងលទ្ធផលសម្រេចបានក្នុងការរំដោះផ្ទៃដីមានមីន និងផលប៉ះពាល់ដោយសារសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្រ្គាម អស់រយៈពេលជាង ៣០ឆ្នាំ។
បើតាមឯកឧត្តម ហេង រតនា ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកអង្គភាពស៊ីម៉ាក់ បានឱ្យដឹងថា សារមន្ទីរតេជោសន្តិភាពមួយផ្នែកធំទទួលបានការគាំទ្រពីប្រទេសជប៉ុន។ ជាមួយគ្នានេះ ដំណើរទស្សនកិច្ចនាពេលនេះក៏ជាផ្នែកមួយនៃការគាំទ្ររបស់ជប៉ុនផងដែរ។ កិច្ចសហការរបស់ប្រទេសជប៉ុនជាមួយកម្ពុជាមិនត្រឹមតែមានសារៈសំខាន់ក្នុងការជំរុញសកម្មភាពមីនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក្នុងការជំរុញការអប់រំ និងការតស៊ូមតិដើម្បីសន្តិភាព តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមដូចជាសារមន្ទីរនេះ។
ឯកឧត្តម ហេង រតនា លើកឡើងថា “ព្រឹត្តិការណ៍នេះ សហការរៀបចំដោយ CMAC និងរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន អនុញ្ញាតឱ្យយើងបង្ហាញពីប្រវត្តិសោកនាដកម្មនៃសង្គ្រាម និងជម្លោះរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានធ្វើឱ្យមានការស្លាប់ ការឈឺចាប់ និងការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រជាជន និងសង្គមកម្ពុជា។ យើងក៏នឹងបង្ហាញអ្នកពីដំណើរការកសាងសន្តិភាព និងការកសាងប្រទេសឡើងវិញ ក៏ដូចជាទិដ្ឋភាពផ្សេងទៀតទាក់ទងនឹងសកម្មភាពមីន។ ឯកឧត្តមសង្ឃឹមថាព្រឹត្តិការណ៍ពិសេសថ្ងៃនេះនឹងពង្រឹងចំណងមិត្តភាពរវាងប្រជាជាតិឱ្យកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត ហើយជំរុញទឹកចិត្តយើងទាំងអស់គ្នាឱ្យឆ្ពោះទៅមុខដោយកម្លាំងជាថ្មីឆ្ពោះទៅកាន់ពិភពលោកដែលគ្មានមីន”។
អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសជប៉ុន លោកជំទាវ អៃរី អាហ្វីយ៉ា (Eri Arfiya) បញ្ជាក់ថា ប្រទេសជប៉ុន បាននិងកំពុងធ្វើការលើដំណើរការសកម្មភាពមីនមនុស្សធម៌ជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាមួយនឹងភាគីពាក់ព័ន្ធតាមរយៈវិធីសាស្រ្តជប៉ុនទាំងអស់។ ក្នុងនោះសកម្មភាពពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យារបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនដូចជា ALIS ក្នុងការរុករកគ្រាប់មីន និង Nikken , Komatsu និង IOS ដែលទាក់ទងនឹងការបោសសម្អាតមីន។ ចំពោះដំណើរទស្សនកិច្ចនាពេលនេះ ក៏នឹងបង្ហាញអំពីសកម្មភាពរបស់សេវាសកម្មភាពកំចាត់មីនរបស់ប្រទេសជប៉ុន ដែលបានចូលរួមចំណែកក្នុងសកម្មភាពមីនមនុស្សធម៌នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក។
ដោយឡែក លោក អាន់ដូ ណាអូគិ (ANDO Naoki) អនុប្រធានជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការចៃកា (JICA) បង្ហាញថា កម្ពុជាជាប្រទេសដំបូងគេដែល JICA ចាប់ផ្ដើមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងសកម្មភាពមីននៅទូទាំងពិភពលោកនៅឆ្នាំ១៩៩៨។ ប្រទេសកម្ពុជានៅតែស្ថិតក្នុងដំណើរការកសាងឡើងវិញបន្ទាប់ពីមានជម្លោះ។ នៅពេលនោះ CMAC កំពុងផ្លាស់ប្តូរពីការឆ្លើយតបបន្ទាន់ ទៅជាប្រតិបត្តិការដែលបានគ្រោងទុក ហើយ JICA បានគាំទ្រការផ្លាស់ប្តូរនេះ តាមរយៈការបញ្ជូនអ្នកជំនាញក្នុងការគ្រប់គ្រងព័ត៌មាន និងភស្តុភារ, ការផ្តល់ឧបករណ៍ស្ទង់មតិ និងបោសសំអាត ដូចជាម៉ាស៊ីនកាត់ព្រៃ និងការកសាងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងរបស់ទីស្នាក់ការកណ្តាល និងអង្គភាពដោះមីន ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក អង្គការ JICA និងដៃគូអភិវឌ្ឍ រួមទាំងក្រុមហ៊ុនឯកជនជប៉ុនបានសហការជាមួយស៊ីម៉ាក់។
លោកបន្តថា សមិទ្ធផលដែលសម្រេចបានដោយអង្គភាពស៊ីម៉ាក់នេះ គឺជាលទ្ធផលនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា ជាពិសេសអង្គភាពស៊ីម៉ាក់ ដែលកសាងប្រទេសឡើងវិញ ដោយភាពជាម្ចាស់រឹងមាំនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជិតស្និទ្ធរវាងរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជន។ JICA បានមើលឃើញពីវឌ្ឍនភាពនេះ ហើយយើងជឿជាក់លើសារៈសំខាន់នៃ សមត្ថភាពជាតិ នៅក្នុងសកម្មភាពមីន៕
អត្ថបទ និងរូបថត៖ លោក ជា ស្រស់
កែសម្រួល៖ លោក អ៊ុន ណារាជ្យ
