ក្រុមអ្នកជំនាញផ្នែកកសិកម្មមកពីបណ្ដាអង្គការដៃគូ និងមន្ទីរអង្គភាពជំនាញក្នុងខេត្តសៀមរាប និងខេត្តឧត្តរមានជ័យ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ បានចាប់អនុវត្តគម្រោង “ភាពជាដៃគូលើកកម្ពស់កសិកម្មឆ្លាតវៃនៅកម្ពុជា” ដើម្បីជាការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមនានាដែលបណ្តាលមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
លោក យុន លីនណេ អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប បានបង្ហាញថា បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុបានគំរាមកំហែងដល់ការផលិតស្បៀងអាហារជាសកល និងប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់កសិករក្រីក្រ និងអ្នកប្រើប្រាស់នាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក៏អាចជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់វិស័យកសិកម្ម ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសេដ្ឋកិច្ច និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនជាច្រើន។ ការផ្លាស់ប្តូររបបទឹកភ្លៀងអាចប៉ះពាល់ដល់រដូវដាំដុះ និងការប្រមូលផល ខណៈដែលសីតុណ្ហភាពកើនឡើងអាចប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់ និងទិន្នផលដំណាំផងដែរ។ លើសពីនេះ បញ្ហាគ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួត បានបណ្តាលឱ្យផលដំណាំខូចខាតជាដើម ដែលបញ្ហាខាងលើបានក្លាយកិច្ចការចាំបាច់បន្ទាន់ ដើម្បីចាត់វិធានការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ និងភាពធន់ទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
លោក យុន លីនណេ បន្តថា តាមរយៈសិក្ខាសាលានាថ្ងៃនេះ វាជាកិច្ចការដ៏ចាំបាច់ និងមានសារៈសំខាន់ ដែលយើងនឹងបានដឹងសមិទ្ធផលគម្រោងដែលបានអនុវត្តកន្លងមក និងចែករំលែកនូវយុទ្ធសាស្ត្ររបស់គម្រោងថ្មីក្នុងការអនុវត្តបច្ចេកទេសកសិកម្មឆ្លាតវៃ ដែលមានភាពធន់ទៅនឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ហើយលើសពីនេះទៅទៀត ការគាំទ្រលើការចងក្រងក្រុមផលិតដើម្បីផ្សាភ្ជាប់កសិផលទៅកាន់ទីផ្សារ ជាការងារដ៏សំខាន់ដែលយើងកំពុងយកចិត្តទុកដាក់ធ្វើយ៉ាងណាកសិផលដែលផលិតបាន លក់ក្នុងតម្លៃសមស្រប នឹងថ្លៃដើមផលិត ព្រមទាំងធានាបាននូវបរិមាណ និងគុណភាពផលិតផលអាចប្រកួតបាននៅលើទីផ្សារបាន។ ជាមួយគ្នានេះគម្រោងថ្មីនេះ អាចដំណើរការទៅបានទាមទារការចូលរួមសហការ ការគាំទ្រពីស្ថាប័នរដ្ឋ វិស័យឯកជន ដៃគូអភិវឌ្ឍ និងជាពិសេសកសិករ សហគមន៍កសិកម្មដែលជាអ្នកផលិតផ្ទាល់ ។
តំណាងអង្គការអេដដា (ADDA) លោក លូកាស កំប៉ុស បានឱ្យដឹងថា គម្រោងភាពជាដៃគូលើកកម្ពស់កសិកម្មឆ្លាតវៃនៅកម្ពុជា នឹងណែនាំ និងពង្រឹងការអនុវត្តកសិកម្មប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវទំនាក់ទំនងទីផ្សារសម្រាប់ផលិតផល CSA និងជំរុញការគាំទ្រស្ថាប័នសម្រាប់កសិកម្មឆ្លាតវៃ ជាពិសេសបញ្ហាប្រឈមដូចជា គ្រោះថ្នាក់ធម្មជាតិ ផលប៉ះពាល់នៃទឹកជំនន់ ឬគ្រោះរាំងស្ងួត រួមទាំងធនធានទឹកដែលកាត់បន្ថយ ក្នុងចំណោមបញ្ហាផ្សេងៗទៀត តាមរយៈការលើកកម្ពស់ផលិតភាពដំណាំ និងប្រាក់ចំណូល លើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍបៃតង និងនិរន្តរភាពក្នុងវិស័យកសិកម្ម។
លោកបន្ដថា កសិករដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលពីគម្រោង CSA ជាង១ម៉ឺននាក់ បានទិន្នផលស្រូវកើនឡើង៣៨% និង៥៣% ក្នុងរដូវប្រាំង និងរដូវវស្សា ដោយប្រាក់ចំណេញសុទ្ធកើនឡើងទ្វេដង ខណៈដែលទិន្នផលបន្លែ និងការលក់កើនឡើង៤៩ ទៅ៨៩%។ ការទទួលយកបច្ចេកទេស CSA បានកាត់បន្ថយការដាំដុះស្រូវដោយកាបូនឌីអុកស៊ីត៦៣%។ ជាមួយគ្នានេះ ADDA នឹងប្តេជ្ញាធ្វើឱ្យគម្រោងនេះ ទទួលបានជោគជ័យជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលមានគោលដៅសំខាន់ៗរួមមាន ការជំរុញជំនាញកសិកម្មឆ្លាតវៃ ទិន្នផល និងការទទួលបានទីផ្សារសម្រាប់ស្រូវ ដំឡូងមី និងបន្លែជាដើម៕
អត្ថបទ និងរូបភាព៖ មន្ត្រីមន្ទីរ
កែសម្រួល៖ លោក អ៊ុន ណារាជ្យ
